Um litlar konur og stóra karla á kynjaskiptum launamarkaði

Launamunur kynjanna er enn staðreynd þrátt fyrir framfarir í jafnréttismálum, en konur fá að jafnaði um 15% lægri laun en karlar fyrir sambærileg störf. Skýringar á þessum launamuni eru fjölbreyttar. Meðal annars má rekja hluta launamunarins til þess að karlar vinna frekar yfirvinnu sem leiðir til þess að heildarlaun þeirra eru hærri en kvenna þó grunnlaunin séu svipuð. Þá eru laun fyrir ólík störf eðli málsins samkvæmt ólík. Íslenskur vinnumarkaður er enn mjög kynjaskiptur, en samkvæmt tölum Hagstofunnar er algengast að konur í sérfræðistörfum séu grunnskólakennarar en karlar sérfræðingar í viðskiptagreinum. Hin svokölluðu „kvennastörf“ eru almennt lægra launuð en „karlastörfin“ og má rekja vissan hluta almenns launamunar til þessa. En hvers vegna?

Eitt sem hefur verið bent á í þessu samhengi er að konur eru ólíklegri til þess að biðja um kauphækkun en karlar. Við erum svartsýnari í hugmyndum okkar um hvað sé viðeigandi að biðja um háa hækkun, við erum ólíklegri til þess að biðja um hækkun að fyrra bragði og ef við gerum það fáum við almennt lægri upphæð en karlar. En hvað veldur þessum mun? Hvers vegna eru konur líklegri til þess að sætta sig við lægri upphæðir en karlar?

Hluta af skýringunni má finna í menningu okkar og sögu. Í gegnum tíðina hafa konur fengið minna pláss en karlar. Hugmyndin um karlinn sem fyrirvinnu og konu sem ummönnunaraðila er jafn gömul og mannkynið sjálft. Jafnvel í dægurmenningunni má finna dæmi um litlar, sætar konur og stóra, sterka karla sem ýtir enn frekar undir þá staðalmynd að konur séu háðar körlum til þess að halda sér uppi. Ákveðnar konur sem standa fast á rétti sínum og eru framsæknar í viðskiptaheiminum eru álitnar frekjur eða harðbrjósta truntur. En rétt eins og formæður okkar vissu mætavel er löngu kominn tími á breytingar.

Það er merkilegt hvað konur deila oft sömu reynslunni. Við þorum ekki að standa með okkur sjálfum, við þorum ekki að sýna sjálfstraust og krefjast þess að virði okkar sé metið til jafns við karla. Samfélagið kennir okkur að plássið sem okkur er ætlað sé minna en karla, að við verðum bara að sætta okkur við okkar hlutskipti og það sé ekkert við því að gera. Þess vegna er svo mikilvægt að við minnum okkur reglulega á það að við skiptum máli og réttindi okkar eru engu minni en réttindi karlanna.

Stöndum saman sem konur og krefjumst þess að vera metnar á eigin forsendum og eftir okkar persónulegu verðleikum. Verum ekki hræddar við að krefjast hærri launa eða sækja um „karlastörf“, því við getum miðlað okkar reynslu. Verum óhræddar við að setja fram kröfur í launamálum og standa fast við okkar keip. Leyfum ekki samfélaginu að skilgreina virði okkar eða verðgildi. Við skiptum máli.

Tökum pláss.

 

* Þessi grein mín einkennist að miklu leyti að kynjatvíhyggju. Ég vil gjarnan koma því á framfæri að laun og/eða launamunur transfólks eða fólks sem stendur utan kynjatvíhyggjunnar er eitthvað sem ég hef ekki kynnt mér nógu vel til að fjalla um hér en er engu að síður mjög mikilvægt og ég hvet til þess að það verði rannsakað frekar.

One Reply to “Um litlar konur og stóra karla á kynjaskiptum launamarkaði”

Færðu inn athugasemd

Skráðu umbeðnar upplýsingar að neðan eða smelltu á smámynd til að skrá þig inn:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Breyta )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Breyta )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Breyta )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Breyta )

Tengist við %s